0225.3.519.687

Ngày Quốc tế Nam giới 19/11: Đàn ông cần được yêu thương

Tôn vinh những đóng góp của nam giới

Ngày Quốc tế Nam giới hiện được tổ chức tại hơn 70 quốc gia. Ngày này thực chất không phải nhằm “cạnh tranh” với ngày Quốc tế Phụ nữ mà chỉ là dịp tôn vinh những đóng góp của nam giới đối với nhân loại; tập trung vào vấn đề sức khỏe của nam giới và trẻ em nam, cải thiện quan hệ giữa các giới, thúc đẩy bình đẳng giới trong lĩnh vực y tế, luật gia đình, giáo dục và truyền thông.

Nhiều người thường nghĩ rằng, bất bình đẳng giới là sự thiệt thòi của phụ nữ so với đàn ông. Bởi vậy, các giải pháp cho vấn đề bình đẳng giới thường chỉ tập trung vào việc giúp đỡ phụ nữ và các bé gái, đồng thời “cải tạo” hành vi của đàn ông và các bé trai.

Tuy nhiên, tình trạng phân biệt đối xử, sự kỳ thị và thái độ của xã hội với nam giới cũng cần được chú ý. Thực tế, theo ước tính của Liên hợp quốc, nam giới tại 99% vùng lãnh thổ trên thế giới có tuổi thọ thấp hơn nhiều so với phụ nữ.

Trung bình, 4/5 số nạn nhân tử vong do bạo lực là nam giới và phái mạnh cũng chiếm 2/3 số ca tự tử. “Bởi vì nhiều đàn ông được xem là có vai trò trụ cột trong nhiều nền văn hóa khác nhau nên những vấn đề khó khăn của họ thường bị phớt lờ đi. Trong xã hội tiến bộ, bình đẳng giới ngày nay, đã đến lúc phải suy xét lại và tái định nghĩa về vai trò và những đóng góp của đàn ông cho gia đình và xã hội”, ông Anil Kumar, nhà sáng lập Tổ chức bảo vệ quyền đàn ông ở Ấn Độ, cho biết.

Cũng theo ông Anil, những sự hy sinh thầm lặng mà đàn ông dành cho xã hội và gia đình ít khi được biết đến và luôn được xem là bổn phận của họ. Các kết quả điều tra do Viện gia đình Mỹ chứng minh rằng, sự chuyển dịch nhanh chóng trong vai trò giới đã khiến đàn ông cảm thấy căng thẳng hơn về công việc và mâu thuẫn trong gia đình. Phút mong manh của người đàn ông là khi họ thất bại, vấp ngã.

Một mặt, họ không thể thừa nhận thất bại với xã hội, vì cái tôi. Mặt khác, họ gồng mình gánh vác trách nhiệm với gia đình. Họ đơn độc bước đi mà chân không thể chạm đất, hay đúng hơn họ rơi vào một hố sâu thăm thẳm. Lúc đó, họ cần người bạn đời lắng nghe, yêu thương và tôn trọng.

Nguồn và Tổng hợp : Baomoi

 

 

Beta- hCG và thai kỳ?

Mang thai là một hành trình kỳ diệu. Quá trình hình thành con người từ một tế bào nhỏ phát triển thành một đứa trẻ biết thở, biết cử động, biết vui, biết buồn….là một chặng đường rất dài nhưng đầy hạnh phúc, mong chờ cho các bậc cha, mẹ.

Ở những người phụ nữ có chu kỳ kinh đều, hàng tháng, từ một trong 2 buồng trứng sẽ có một nang noãn trưởng thành và rụng vào khoảng thời gian giữa chu kỳ kinh. Sau khi rụng, noãn sẽ di chuyển vào ống dẫn trứng. Tại đây, sau khi được thụ tinh, trứng tiếp tục hành trình di chuyển của mình về phía buồng tử cung để làm tổ vào lớp nội mạc tử cung trong khoang tử cung và tiếp tục phát triển thành thai.

Trong quá trình đó, khoảng thời gian từ lúc thụ thai, làm tổ cho đến khi siêu âm nhìn thấy thai, có tim thai trong buồng tử cung là một giai đoạn rất quan trọng với rất nhiều câu hỏi mà các bà mẹ thường gặp như: làm sao để biết là mình có thai? Khi nào thì thử que lên 2 vạch? Khi nào thì có thể nhìn thấy thai trên siêu âm? Khi nào thì Bác Sĩ cho làm xét nghiệm Beta- hCG và theo dõi kết quả ấy như thế nào?…..

Các bạn hãy cùng với các Bác Sĩ của khoa Sản- Nhi Viện Y Học Biển trả lời những câu hỏi này nhé.

Beta- hCG là gì?

hCG còn được gọi là hormone thai kỳ. Đây là một glycoprotein có hoạt tính sinh học tương tự như hoocmon Luteinizing.  Hầu như hCG chỉ được sản xuất ở nhau thai (Có một lượng rất nhỏ được tổng hợp trong thận thai nhi).

Các khối u ác tính khác nhau cũng tạo ra hCG, đôi khi với số lượng lớn, đặc biệt là các khối u Tế bào nuôi. hCG cũng được tạo ra với lượng rất nhỏ trong mô của phụ nữ không mang thai, có lẽ chủ yếu ở thùy trước tuyến yên.

Vì vậy, với những người phụ nữ bình thường, không có các bệnh lý tế bào nuôi. Việc phát hiện ra hCG trong máu hoặc nước tiểu luôn luôn cho thấy dấu hiệu có thai

Vậy, làm sao để phát hiện ra mình có thai?

Khi có thai, bên cạnh những thay đổi về cơ thể mẹ, sự rối loạn kinh nguyệt như chậm kinh, rong kinh, ra huyết bất thường chúng ta cần căn cứ vào các xét nghiệm. Các xét nghiệm phát hiện hCG trong máu mẹ và nước tiểu với độ chính xác cao là cơ sở cho các xét nghiệm nội tiết trong thai kỳ.

Với một xét nghiệm đảm bảo chất lượng, hCG có thể được phát hiện trong huyết thanh hoặc nước tiểu từ 8 đến 9 ngày sau khi thụ tinh. Thời gian xuất hiện muộn của hCG trong huyết thanh không quá 1,4 đến 2,0 ngày.

Que thử thai giúp tìm hCG trong nước tiểu:

Trong số các xét nghiệm phát hiện hCG trong nước tiểu, thì que thử thai là dụng cụ phổ biến nhất. Hàng năm, có triệu bộ dụng cụ kiểm tra mang thai được sử dụng.

Trong một nghiên cứu tại Hoa Kỳ, Cole và các cộng sự (2011) phát hiện rằng: để chẩn đoán chính xác 95% trường hợp có thai tại thời điểm chậm kinh thì que thử thai phải dương tính ở nồng độ hCG là 12,5 mIU/mL.

Tuy nhiên, trên thực tế, với nồng độ hCG là 100 mIU / mL, chỉ có 44% các que thử thai được hiển thị rõ ràng 2 vạch dương tính. Và chỉ có khoảng 15 % các trường hợp mang thai có thể được chẩn đoán vào thời điểm bà mẹ bị chậm kinh.

Bên cạnh đó, thử que chỉ cho chúng ta kết quả có hay không hCG trong nước tiểu chứ không thể cho các mẹ biết về: giới tính thai, sự phát triển của thai và có một tỷ lệ rất nhỏ cho kết quả sai.

Vì vậy, các bà mẹ nếu vào thời điểm chậm kinh thử que âm tính, thì vẫn chưa chắc chắn mình không có thai đâu nhé. Các bạn có thể thử que lại sau 5-7 ngày hoặc đến khám tại các cơ sở y tế chuyên khoa Sản để được làm thêm các xét nghiệm khác. Trong đó có xét nghiệm định lượng Beta- hCG máu, là một xét nghiệm có độ chính xác cao.

 

Xét nghiệm Beta-hCG máu giúp tìm hCG trong máu mẹ:

Định lượng Beta- hCG máu là một xét nghiệm có độ chính xác cực cao. Xét nghiệm có thể phát hiện hCG trong huyết thanh trong huyết thanh thấp như 1,0 mIU/mL bằng kỹ thuật miễn dịch. Với các xét nghiệm miễn dịch – siêu âm cực nhạy, giới hạn phát hiện thậm chí còn thấp hơn (Wilcox, 2001).

Với xét nghiệm máu, sự tăng của Beta- hCG có thể phát hiện được trong huyết tương của phụ nữ mang thai vào thời điểm 7 đến 9 ngày sau khi thụ tinh, tức là trước cả thời điểm bà mẹ thấy chậm kinh và là cơ sở để khẳng định sự có thai, theo dõi sự phát triển của thai trong giai đoạn sớm của thai kỳ.

Dưới đây là bảng theo dõi nồng độ Beta- hCG dựa trên tuổi thai (tính từ ngày đầu tiên của kỳ kinh cuối cùng- chỉ có giá trị tham khảo):

  • 3 tuần: 5 – 50 mIU/ml
  • 4 tuần : 5 – 426 mIU/ml
  • 5 tuần: 18 – 7,340 mIU/ml
  • 6 tuần :      1,080 – 56,500 mIU/ml
  • 7- 8 Tuần: 7, 650 – 229,000 mIU/ml
  • 9- 12 tuần: 25,700 – 288,000 mIU/ml
  • Phụ nữ không mang thai: <5.0 mIU/ml
  • Phụ nữ mãn kinh : 5 mIU/ml

Các Bác Sĩ theo dõi Beta-hCG như thế nào?

Khi đọc kết quả xét nghiệm Beta-hCG của bạn, các Bác Sĩ sẽ chú ý đến 2 vấn đề sau:

Thứ nhất: giá trị của Beta- hCG của bạn có nằm trên ngưỡng phân biệt- phải nhìn thấy thai trên siêu âm đường âm đạo không?

Ngưỡng phân biệt là gì? Đó là giá trị Beta- hCG mà nếu kết quả xét nghiệm của bạn trên mức này, bắt buộc phải nhìn thấy thai trong buồng tử cung trên siêu âm đường âm đạo nếu là thai kỳ bình thường.

Nếu xét nghiệm ở trên ngưỡng này mà trên siêu âm đường âm đạo vẫn chưa nhìn thấy thai thì có thể gặp các trường hợp: thai ngoài tử cung, thai chết lưu, thai đã sảy hoặc bệnh tế bào nuôi… Đặc biệt, trong những trường hợp đa thai, mức độ tăng hCG rất cao so với những trường hợp đơn thai.

Vậy ngưỡng phân biệt là bao nhiêu?

Năm 1994, Barnhart và cộng sự đã báo cáo rằng một người có nồng độ P-hCG huyết thanh > 1500 mIU / mL mà không quan sát thấy thai trong tử cung trên siêu âm âm đạo  thì 100% là không phải một thai kỳ sống.

Năm 2013 Connolly và các cộng sự đã đưa ra bằng chứng cho thấy ngưỡng cao hơn. Họ ghi nhận rằng khi mang thai sống trong tử cung, một túi thai đã sẽ được nhìn thấy ở 99% trường hợp với mức phân biệt là 3510 mIU / mL.

Tại nước ta, qua các nghiên cứu, các trung tâm Sản- Phụ khoa đặt ngưỡng phân biệt ở mức Beta- hCG > 2000 mIU / mL.

Thứ hai: là sự thay đổi của Beta- hCG giữa 2 lần làm xét nghiệm cách nhau 48h.

Nếu mức Beta-hCG lần thử đầu tiên thấp hơn giá trị ngưỡng phân biệt (thường là 2000 mUI/ml), chúng ta thường khó khẳng định được tình trạng và vị trí làm tổ của thai vì kích thước túi thai lúc này rất nhỏ, máy siêu âm khó có thể quan sát được.

Hoặc nếu bạn muốn đánh giá sự phát triển của thai trong những trường hợp  thai trong buồng tử cung có túi thai, nhưng chưa có tim thai hoặc nghi ngờ thai chết lưu.

Các xét nghiệm Beta-hCG nối tiếp cách nhau 48h sẽ được Bác Sĩ chỉ định để đánh giá sự phát triển của thai. Sự tăng hoặc giảm và mức độ tăng giảm của nồng độ Beta- hCG sẽ giúp các Bác Sĩ đưa ra hướng điều trị và theo dõi thích hợp.

Thứ nhất, với những thai kỳ tiến triển bình thường , Kadar và Romero (1987) báo cáo rằng, trung bình, sau mỗi 48h, giá trị Beta- hCG sẽ tăng gấp 2 lần (thấp nhất là tăng 66%). Nếu Beta-hCG tăng dưới mức này, có thể gợi ý đến tình trạng thai ngoài tử cung hoặc những thai phát triển yếu, có nguy cơ chết thai sớm.

Bên cạnh đó, Silva và các đồng nghiệp (2006) cũng cảnh báo rằng: kể cả khi giá trị Beta- hCG tăng trong giới hạn bình thường, vẫn có nguy cơ bệnh nhân bị thai ngoài tử cung.

Những trường hợp có kết quả Beta- hCG không thay đổi hoặc giảm sẽ gợi ý các Bác Sĩ nghĩ đến những trường hợp thai bất thường như: thai ngoài tử cung, sảy thai, thai chết lưu…. Và có thể tiến hành thêm những xét nghiệm khác để hỗ trợ chẩn đoán.

Kết luận: Qua bài viết trên, chúng tôi hy vọng sẽ cung cấp cho các bà mẹ những hiểu biết cơ bản về xét nghiệm Beta-hCG- một xét nghiệm rất phổ biến trong thời kỳ đầu của thai nghén. Tuy nhiên, việc đọc và phân tích kết quả xét nghiệm này rất phức tạp, đòi hỏi kiến thức chuyên môn và thay đổi tùy từng trường hợp cụ thể của người bệnh. Vì vậy, khi nghi ngờ mình có thai, các mẹ hãy đến các cơ sở y tế chuyên ngành Sản- Phụ khoa để được làm xét nghiệm và nhận sự tư vấn, theo dõi đầy đủ, chính xác nhất.

Chúc các mẹ có thai kỳ mạnh khỏe, mẹ tròn, con vuông.

 (Nguồn: Williams Obstetrics 24th edition, Chap 5; Chap 9; Chap 19)

BS Nguyễn Công Điệp

Nhiệt độ nào an toàn nhất cho phòng của bé ?

Bài dịch có sự tham vấn thông tin của bác sĩ Nguyễn Trí Đoàn, Phó Trưởng Khoa Cấp cứu bệnh viện Nhi đồng 2, Tp.HCM, Trưởng khoa Nhi – Phòng Khám Quốc tế Victoria Healthcare

Bạn có thể giúp bé ngủ bình an vô sự bằng cách giữ nhiệt độ  phòng trong khoảng từ 16 độ C – 20 độ C. Một cái nhiệt kế phòng sẽ giúp bạn luôn để mắt tới nhiệt độ.

Nếu  trẻ quá nóng sẽ có nguy cơ dẫn tới hội chứng đột tử ở trẻ sơ sinh (Sudden infant death syndrome SIDS) người ta còn gọi hiện tượng này với cái tên là “ Cot death” tam dịch (chết trong nôi). Hội chứng SIDS không phổ biến ở trẻ dưới 1 tháng tuổi, hầu hết phổ biến ở tháng thứ 2. Gần 90% các ca bị SIDS xảy ra ở trẻ dưới 6 tháng tuổi. Nhưng nguy cơ giảm dần khi trẻ lớn hơn và rất hiếm ca SIDS xảy ra sau 1 năm tuổi.

Vào những ngày ấm áp, hãy giữ che bé được mát mẻ bằng cách đóng màn hoặc rèm cửa nhưng mở cửa sổ phòng của bé.

Vào những ngày nóng bức,  lau cơ thể bé bằng nước hơi âm ấm và hãy bỏ tất cả đệm mút trong cũi (nôi) của bé để không khí có thể được lưu thông, lúc này bé có thể không cần mặc bất cứ chút quần áo nào. Bạn có thể đặt một chiếc quạt điện trong phòng của bé. Nếu đặt quạt, hãy đặt ở một khoảng cách an toàn và thường xuyên kiểm tra để phòng bé không quá lạnh.

Nếu bạn cho rằng bé đang quá nóng, hãy kiểm tra bụng của bé, nếu thấy nóng, vã mồ hôi hãy loại bỏ một số lớp quần áo cho bé. Đừng bao giờ lo lắng khi tay hoặc chân của bé có vẻ mát vì điều hày hầu như là bình thường.

Trong thời tiết lạnh hơn, bạn không nên bao bọc bé bằng quá nhiều tã lót. Nếu bé dưới 1 tuổi, không nên để bé ngủ với quá nhiều chăn nệm. Thay vào đó bạn có thể dùng túi ngủ không có mũ cho bé, túi nên nhẹ và vừa để bé không bị trượt và bên trong. Nếu Bạn sử dụng túi ngủ hãy chắc chắn rằng nó phù hợp theo mùa hoặc bạn có thể dùng chăn lưới hoặc chăn mỏng để đắp khi cần thiết.

 Không bao giờ được đặt chai nước nóng hoặc chăn điện trong cũi của bé cho dù thời tiết lạnh. Đặt cũi của bé đủ xa bộ tản nhiệt và máy sưởi.

 Bạn có thể mua một nhiệt kế cho phòng của bé.
——–

Nguyên bản tiếng Anh

What’s the safest temperature for my baby’s room?

You can help your baby to sleep safe and sound by keeping the temperature in his room between 16 degrees C and 20 degrees C. A basic room thermometer will help you to keep an eye on the temperature.

If your baby gets too hot, he may be more at risk of sudden infant death syndrome (SIDS), also known as cot death. SIDS is uncommon in babies who are less than a month old and most common during their second month. Nearly 90 per cent of cases of SIDS happen in babies under six months old. But the risk reduces as your baby grows older, and very few cases of SIDS happen after a year.

On very warm days, keep your baby cool by closing the curtains or blinds and opening a window in his room.

In really hot weather, sponge your baby gently with tepid water and remove any padding from around his cot so the air can circulate. He may not need to wear any clothing at all. You may want to place an electric fan in your baby’s bedroom. If you do, keep the fan well away from your baby’s cot and check regularly that his room is not too cold.

If you think your baby is getting too hot, check his tummy. If it feels hot, or if he’s sweaty, remove some layers. And don’t worry if your baby’s hands and feet feel cool, as this is completely normal.

In colder weather, you shouldn’t cover your baby with too much bedding, or wrap him in lots of clothes. If your baby is under a year old, he shouldn’t sleep with a duvet or quilt.

Instead, you could use a baby sleeping bag without a hood. This should be lightweight and the right size for your baby to prevent him from sliding down inside it. If you use a sleeping bag, make sure it’s the right tog for the season. Or you could use cellular blankets and sheets, and add or remove layers as

Lẫy – Mốc phát triển quan trọng mà bố mẹ cần chú ý

         Lẫy là một kỹ năng đặc biệt quan trọng bởi đây là bước đầu tiên giúp bé có thể tự mình dịch chuyển từ nơi này đến nơi khác. Một số bé biết lẫy khi mới 3 tháng tuổi, số khác trễ hơn vào 4-5 tháng tuổi và các bé sinh non có thể biết lẫy muộn hơn hẳn. Tuy nhiên, cũng có một số bé bỏ qua luôn giai đoạn này để chuyển sang biết ngồi, biết bò.

         Bé biết lẫy không chỉ giúp tăng vận động tự lập mà còn hỗ trợ cho bé học ngồi, đứng về sau. Đây là điều rất có lợi cho quá trình phát triển của con, vì lúc này, bé sẽ có thể nhìn mọi thứ xung quanh theo một cách hoàn toàn mới, tầm nhìn được mở rộng hơn, có khả năng quan sát môi trường xung quanh với nhiều góc độ khác nhau. Không những vậy, quá trình lẫy sẽ giúp tránh được chứng bẹp đầu, vì khi bé nằm quá nhiều, chứng bẹp đầu là điều khó tránh khỏi. Do đó, các mẹ cần lưu ý để nhận biết thời điểm trẻ tập lẫy và có cách dạy con lẫy đúng cách và hiệu quả.

          Những lưu ý khi cho trẻ tập lẫy

– Để giúp các trẻ tập lẫy đúng với độ tuổi quy định, các mẹ nên thường xuyên cho con tập dần các bài tập phát triển cơ bằng cách cho con thực hiện tummy times (mẹ nên cho bé nằm sấp mỗi ngày). Bài tập này rất quan trọng bởi vì nó giúp cho bé yêu phát triển các cơ xương cổ, cơ xương đầu và xương sống. Ngoài cách này ra, mẹ có thể ôm bé ngang hông của mình, để mặt của bé hướng lên trên.

– Mỗi bé đều có thời điểm lẫy khác nhau, bởi sẽ có nhiều yếu tố tác động riêng biệt đến khả năng của từng bé như: cân nặng, tính cách, sức khỏe. Do đó khi thấy con chưa biết lẫy sớm, các mẹ cũng không nên quá hoảng loạn. Tuy nhiên, khi con được 3 tháng tuổi trở đi, mẹ tuyệt đối không nên để bé nằm một mình trên giường, trên ghế sofa hoặc những nơi cao. Mẹ nên biết rằng chỉ cần một một cú lẫy bất ngờ của con lúc này có thể gây ra tại nạn rất lớn. Sau khi bé biết lẫy, cha mẹ cũng hết sức lưu ý đến điều này, hạn chế tối đa việc để bé một mình mà không có người lớn bên cạnh.

– Khi trẻ bắt đầu tập lẫy, các mẹ không nên cho con tập trong thời gian dài, mỗi ngày mẹ nên dành khoảng 20 phút cho bé tập lẫy, chia nhỏ thành nhiều lần tập trong ngày và mỗi lần chỉ nên cho bé tập khoảng 2 – 3 phút.

– Khi trẻ vừa ăn no xong, mẹ không nên cho trẻ tập lẫy, việc nãy có thể ảnh hưởng đến dạ dày của bé. Hơn thế nữa, khi mẹ nhận thấy bé có dấu hiệu không thoải mái hoặc đang mệt mỏi, quấy khóc mẹ cũng không nên Không nên cho bé tập lẫy, nếu không bé sẽ hình thành tâm lý phản kháng lại việc tập lẫy và không tỏ ra hợp tác với mẹ. Mẹ nên để bé thấy học lẫy là một hoạt động vui vẻ, chớ vội vàng và ép buộc bé khi con không thích.

– Mẹ có thể khuyến khích bé học lẫy thông qua trò chơi. Sau khi bé đã biết lẫy và vươn tay về phía đồ vật mình muốn, mẹ có thể đặt đồ chơi ở cách xa bé một chút để bé có ý thức phải lăn lại gần với đồ chơi. Đây là cách hữu hiệu để giúp bé lẫy thành thạo và biết trườn nhanh hơn.

– Mẹ cũng có thể nằm nghiêng về một bên và quan sát bé lật người để đến gần mẹ hơn. Hãy vỗ tay, mỉm cười khen ngợi những cố gắng của con.

– Khi trẻ tập lẫy, mẹ nên để bé nằm trên sàn nhà có không gian rộng rãi và thoải mái. Không nên để bé tập lẫy trên giường cao, tránh trường hợp người lớn không để ý khiến con ngã.

Chúc mẹ và bé thành công

Giải mã lý do vì sao trẻ sơ sinh thường hay mút tay ?

Mọi đứa trẻ sơ sinh bình thường đều sẽ trải qua giai đoạn thích mút tay, đặc biệt là khi các bé được 2 – 3 tháng; vì sao trẻ sơ sinh lại có thói quen như vậy?

Giai đoạn sơ sinh 2 – 3 tháng tuổi trẻ sơ sinh thường có nhu cầu mút tay, cắn hoặc đưa mọi vật xung quanh vào miệng. Phần lớn ông bà hay bố mẹ thường cố gắng kéo tay bé ra khỏi miệng, hoặc dùng những cách khác để ngăn cản như đeo bao tay cho bé… Tuy nhiên việc làm này là không nên, hãy tham khảo những lợi ích sau để quyết định có nên “can thiệp” vào công việc rất là chính đang này của bé hay không nhé?

Giai đoạn 2 – 3 tháng tuổi trẻ sơ sinh rất thích mút tay

Bé mút tay để cảm nhận về thế giới

Giai đoạn 2 – 3 tháng tuổi, cơ thể trẻ bắt đầu có sự phát triển vượt trội về giác quan, đặc biệt là xúc giác. Ở thời kỳ này, trẻ bắt đầu bằng sự hứng thú với chính ngón tay của mình. Các bé thường cố gắng vươn tay của mình lên, khuya khoắng và ngắm nghía, tiếp đó đưa bàn tay vào miệng và bắt đầu mút, gặm… Khi làm được điều đó, các bé rất thỏa mãn và thích thú. Nếu ngay lúc đó, bạn kéo ngón tay của bé ra khỏi miệng và tìm mọi cách ngăn cản bé tiếp tục hành động này có thể khiến bé tức giận và bắt đầu gào khóc.

Bé còn mút cả chân nữa

Vì sao lại như vậy? Hiện tượng trẻ sơ sinh thích mút tay được giải thích rằng đó là cách để bé bắt đầu nhận thức và khám phá thế giới. Môi và ngón tay là hai bộ phận có xúc giác phát triển sớm và nhạy cảm nhất. Thông qua việc mút tay, bé cảm nhận được bàn tay của mình. Khi bé sơ sinh mút tay đó chính là dấu hiệu về sự phát triển trí lực của bé. Mút tay là một cách bé học tập và chơi, lúc đầu bé sẽ đưa cả bàn tay vào miệng rồi dần dần đưa 3 ngón tay, 2 ngón tay và cuối cùng khi não bộ phát triển đến mức độ cao hơn thì bé sẽ chỉ đưa 1 ngón tay vào miệng mà thôi. Nhiều bé thậm chí đưa cả chân vào miệng để mút.

Khi bé có thể đưa ngón tay cái vào miệng, chứng tỏ cơ quan điều khiển sự vận động và các cơ bắp của bé có thể phối hợp theo ý muốn. Hành động mút tay ở bé dưới 2 tuổi là dấu hiệu cho biết não bộ của bé đang phát triển và bắt đầu tìm tòi thế giới xung quanh.

Tiếp đó, khi bàn tay trở nên linh hoạt hơn và bắt đầu cầm nắm được, trẻ sẽ cầm mọi thứ xung quanh mình và đưa vào miệng. Cơ quan cảm giác của miệng sẽ giúp bé nhận định được những thuộc tính của đồ vật đó như độ cứng, mềm, to, nhỏ, vị của chúng… Quá trình này giống như một cách thức kiểm nghiệm và khám phá những thứ lạ lẫm xung quanh mình. Thông qua việc này, các chức năng của khoang miệng cũng từng bước hoàn thiện.

Lúc trẻ ngậm mút tay sẽ kích thích não trẻ sản xuất ra chất endophin (chất giảm đau nội sinh), giúp cơ thể trẻ được thư giãn và tạo cho trẻ cảm giác thích thú, tương tự như khi trẻ đang được ăn những món ăn mà trẻ yêu thích. Theo diễn tiến tự nhiên, sau 6 tháng đầu tiên phản xạ ngậm mút tay của trẻ sẽ giảm dần. khoảng 70 – 90% số trẻ em có thói quen mút ngón tay cái, nhưng hầu hết các trẻ này sẽ tự động bỏ việc ngậm mút tay lúc được 3-5 tuổi.

Vậy nếu cứ để cho bé mút tay thì cha mẹ nên làm gì?

Đó là giữ vệ sinh môi trường xung quanh bé thường xuyên, vệ sinh thân thể bé thường xuyên đặc biệt là hai bàn tay. Hãy coi mút tay là công việc chính đáng của bé ở độ tuổi này và tạo điều kiện tốt nhất để bé được làm công việc chính đáng này, Cha mẹ cũng cần lưu ý là trẻ có thể cho bất cứ cái gì vào miệng và có thể nuốt chúng nên cần cách ly những vật sắc nhọn, những vật nhỏ, tròn như cúc áo, hòn bi… tránh trường hợp bé bị hóc hoặc gây nên dị vật đường thở. Cha mẹ nên tìm hiểu về nghiệm pháp Hemlich để cấp cứu những trường hợp này.

Lợi ích của Phương pháp “da kề da” sau khi sinh

Tiếp xúc ‘da kề da’ là khi bé được đặt trần không áo quần trên ngực hoặc bụng trần của mẹ. Mặt, ngực, bụng và chân của bé áp sát người mẹ, không có khoảng trống. Bé có thể mặc bỉm và đội mũ. Đầu bé nghiêng về một bên, trên mình đắp một tấm chăn ấm. Theo WHO, phương pháp này cần được thực hiện liên tục trong vòng ít nhất 1 giờ ngay sau sinh và lặp lại càng thường xuyên càng tốt trong những tuần đầu. Trường hợp trẻ sinh mổ, tiếp xúc ‘da kề da’ cần được thực hiện ngay khi mẹ tỉnh táo, có thể đáp ứng với xung quanh.

Cú sốc đầu đời và phương pháp sinh con nhẹ nhàng

Những giờ đầu tiên sau sinh là một cú sốc lớn với bé sơ sinh. Trong nhiều nền văn hóa, trẻ được quấn da kề da với mẹ ngay sau sinh và được ở rất gần mẹ trong những ngày đầu đời. Tạo Hóa đã lập trình để bé sơ sinh được cận kề mẹ vì điều này tốt cho trẻ và giúp bé cơ hội sống sót. Tiếp xúc da kề da giữa mẹ và bé, nhất là với bé sinh non, đang ngày càng được quan tâm và đánh giá cao. Cách đây gần 40 năm, tại Mỹ đã dấy lên phong trào “Sinh con nhẹ nhàng” sau khi cuốn sách “Sinh con không bạo lực” ra mắt vào năm 1974. Trong cuốn sách này, bác sĩ sản khoa người Pháp Ferderick Leboyer đã đề xuất nhiều biện pháp giúp cuộc sinh của người mẹ trở nên nhẹ nhàng hơn, trong đó có việc đặt bé sơ sinh da kề da lên bụng mẹ.

Hơn 4 thập kỷ nghiên cứu đã chứng minh rằng trong những tháng đầu đời, tiếp xúc da kề da, hay còn gọi là phương pháp chăm sóc Kangaroo, mang lại những lợi ích đáng kể cho mẹ và bé. Ngày càng có nhiều trung tâm sản khoa trên thế giới áp dụng phương pháp này. Thống kê của Mỹ tại thời điểm 2009 cho thấy 43% bệnh viện tại nước này áp dụng chính sách chăm sóc da kề da cho mẹ và con trong vòng 1 giờ sau sinh thường không biến chứng, 32% bệnh viện áp dụng chính sách này cho mẹ và con trong vòng 2 giờ sau sinh mổ không biến chứng.

Tại Việt Nam, tháng 11/2014, Bộ Y tế đã ban hành ‘Hướng dẫn chuyên môn chăm sóc thiết yếu bà mẹ và trẻ sơ sinh trong và ngay sau đẻ’, trong đó có đề cập tới phương pháp tiếp xúc da kề da cho bà mẹ và trẻ sơ sinh. Nhiều bệnh viện Phụ sản – Nhi trong cả nước đã áp dụng phương pháp này và bước đầu thu được các phản hồi tích cực. Mới đây, chiến dịch “Cái ôm đầu tiên” khuyến khích thực hành tiếp xúc da kề da giữa mẹ và con ngay sau sinh do Bộ Y tế phối hợp với WHO tổ chức ngày 17/7 cũng thu hút được sự quan tâm của nhiều người dân, đặc biệt là các bà mẹ chuẩn bị sinh con.

Tiếp xúc ‘da kề da’ là cách tuyệt vời để mẹ và con sớm phục hồi sau một hành trình gian nan và tràn ngập cảm xúc, là phương thức hữu hiệu kết nối tình mẫu tử và cú hích mạnh khuyến khích bé bắt đầu bú mẹ. Có rất nhiều bằng chứng cho thấy lợi ích lớn lao của tiếp xúc ‘da kề da’ giữa mẹ và con.

Lợi ích cho bé

  1. Ổn định thân nhiệt, nhịp tim, nhịp thở và đường huyết

Duy trì nhiệt độ cơ thể là điều hết sức quan trọng đối với trẻ sơ sinh. Sự chuyển tiếp từ môi trường ấm áp trong tử cung ra môi trường ngoài lạnh lẽo, cộng thêm làn da ẩm ướt khiến trẻ rất dễ bị nhiễm lạnh. Tạo Hóa đã lập trình để chăm lo việc này. Ngực của mẹ ấm hơn nhiều so với các vùng khác của cơ thể, chỉ trong vòng vài phút sau khi tiếp xúc ‘da kề da’, ngực mẹ sẽ tự điều chỉnh để làm ấm hay làm mát bé sơ sinh, tùy theo nhu cầu của trẻ. Nếu mẹ sinh đôi thì ngực mẹ cũng có thể phản ứng độc lập để chăm cho cả hai bé cùng lúc. Một nghiên cứu tiến hành ở các sản phụ sinh mổ cho thấy, trẻ được bố của mình bế ‘da kề da’ có thân nhiệt và nồng độ đường máu cao hơn so với các bé được đặt trong lồng ấp. Tiếp xúc ‘da kề da’ cũng giúp cơ thể bé học cách tự điều chỉnh, giữ ổn định các chỉ số sinh học cơ bản như nhịp tim, nhịp thở, huyết áp và đường máu.

  1. Giảm khóc và căng thẳng

Tiếp xúc ‘da kề da’ giữa mẹ và con chỉ trong vòng 20 phút đã giúp làm giảm 67-72% nồng độ cortisol (hoóc môn gây stress) trong cơ thể bé. Kề cận mẹ cũng giúp bé đỡ đau và nhanh chóng phục hồi sau cuộc đẻ. Kết quả là bé được chăm sóc theo cách này thường ít quấy khóc và ít căng thẳng hơn.

  1. Bảo vệ bé khỏi tác hại của việc tách khỏi mẹ

Nếu bị tách khỏi mẹ ngay khi mới sinh, tất cả các loài thú đều có phản ứng giống nhau: ‘phản đối’ rồi ‘tuyệt vọng’. Ban đầu, con thú nhỏ ‘phản đối’ bằng tiếng gào khóc và ngọ nguậy dữ dội. Đây là đáp ứng bản năng khi thú con bị đẩy khỏi ‘môi trường sống tự nhiên’, nơi nó được cho ăn, ủ ấm và cảm thấy an toàn. Tiếng khóc to và sự ngọ nguậy là sự phản đối của thú con nhằm thu hút sự chú ý của thú mẹ, để lại được gần gũi mẹ. Nếu mẹ và con bị cách ly trong một giai đoạn dài, phản ứng tiếp theo của thú nhỏ sẽ là ‘tuyệt vọng’. Nó có thể ngừng khóc, thôi không dẫy dụa và chỉ nằm yên – nó đã đầu hàng. Đây cũng là một hành vi bản năng nhằm tránh thu hút sự chú ý từ những kẻ săn mồi. Lúc này tất cả các hệ cơ quan hoạt động chậm lại để sống sót lâu dài. Thân nhiệt hạ, nhịp tim và tốc độ chuyển hóa giảm.

Bản năng tương tự cũng được nhận thấy ở trẻ sơ sinh. Khi bị đẩy ra khỏi môi trường sống cạnh mẹ, đầu tiên bé sẽ ‘phản đối’. Nghiên cứu cho thấy trẻ bị cách ly khỏi mẹ có số lần khóc nhiều gấp 10 lần và thời gian khóc dài hơn 40 lần so với trẻ được tiếp xúc ‘da kề da’ với mẹ. Những cơn khóc ngặt nghẽo không tốt cho trẻ sơ sinh. Chúng có thể ảnh hưởng tới chức năng phổi, làm tăng áp lực nội sọ, trì hoãn việc đóng lỗ thông liên nhĩ và tăng hoóc môn gây stress. Nếu không được đáp ứng và tiếp tục bị cách ly lâu dài, bé sẽ chuyển sang giai đoạn ‘thất vọng’. Khi này hoóc môn stress tăng ồ ạt, thân nhiệt giảm, nhịp tim giảm và đường huyết giảm. Tất cả các biến chứng này đều hay gặp ở trẻ sơ sinh bị cách ly khỏi mẹ, kể cả khi được chăm sóc tại khoa hồi sức cấp cứu. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng cách ly mẹ và con kéo dài có thể ảnh hưởng tới sự phát triển xã hội và phát triển cảm xúc của trẻ sau này.

  1. Tạo điều kiện cho sự phát triển tối ưu của não

Khi mới chào đời, não của trẻ chưa trưởng thành hoàn toàn và có kích thước bằng 25% của người lớn. Tiếp xúc ‘da kề da’ là một trải nghiệm đòi hỏi sự tham gia của nhiều cơ quan cảm giác. Sự tiếp xúc này giúp phát triển các đường dẫn truyền thần kinh – điều đặc biệt cần thiết cho sự trưởng thành của não. Tiếp xúc ‘da kề da’ cũng thúc đẩy sự trưởng thành của các hạch hạnh nhân, bộ phận quan trọng nằm sâu trong trung tâm não. Các hạch này liên quan tới quá trình hình thành cảm xúc, tạo lập trí nhớ và kích hoạt hệ thần kinh giao cảm.

Trong thời gian tiếp xúc ‘da kề da’ với mẹ, phần lớn trẻ ngủ thiếp đi một cách dễ dàng và đạt được trạng thái ngủ sâu tự nhiên kéo dài 60 phút hoặc hơn. Điều này rất quan trọng vì giai đoạn ngủ sâu là một trong những yếu tố thuận lợi nhất giúp đẩy nhanh quá trình trưởng thành của não.

  1. Kích thích tiêu hóa và giúp bé tăng cân

                Chỉ sau 1 giờ tiếp xúc ‘da kề da’, hệ tiêu hóa của bé đã được phục hồi về trạng thái cân bằng tối ưu. Dây thần kinh phế vị được kích hoạt, dẫn tới tăng kích thước các vi mao trong lòng ruột bé sơ sinh. Kết quả là diện tích bề mặt ruột tăng, khả năng hấp thu chất dinh dưỡng được cải thiện. Chăm sóc ‘da kề da’ cũng làm giảm hàm lượng cortisol và somatostatin ở trẻ, tạo điều kiện cho bé hấp thu và tiêu hóa thức ăn tốt hơn, ít bị rối loạn tiêu hóa hơn. Do không phải sử dụng mỡ nâu (mỡ lành mạnh mà trẻ có sẵn khi sinh) để duy trì thân nhiệt, trẻ sẽ tăng cân nhanh hơn.

  1. Tăng cường hệ miễn dịch

Tiếp xúc ‘da kề da’ giúp bé thu nạp các vi khuẩn quen thuộc từ làn da của mẹ. Điều này không gây nguy hiểm vì bé sơ sinh đã nhận được kháng thể chống lại đa số các vi khuẩn này ngay từ khi còn nằm trong bụng mẹ. Tiếp theo, cơ thể mẹ sẽ sản xuất các kháng thể chống lại vi khuẩn có trong môi trường của cả mẹ và của con. Các kháng thể này được truyền sang con thông qua sữa mẹ, giúp bảo vệ bé khỏi các bệnh nhiễm trùng.

Sự ‘chiếm đóng’ của các vi khuẩn quen thuộc của mẹ trên cơ thể bé sơ sinh cũng khiến các vi khuẩn và virus xa lạ, mới xuất hiện trong môi trường sinh nở, có ít cơ hội xâm nhập. Điều này đặc biệt quan trọng đối với trẻ sinh mổ vì các bé thường không được tiếp xúc với vi khuẩn lành ở đường sinh dục của mẹ – bước khởi đầu quan trọng cho hoạt động của hệ miễn dịch.

        7.Tăng tỷ lệ mẹ cho con bú và thời gian cho con bú 

Tiếp xúc ‘da kề da’ giúp khởi động hành vi tìm vú bản năng của trẻ. Bé sẽ ngậm bắt vú nhiều hơn và chính xác hơn. Nghiên cứu chỉ ra rằng tỷ lệ bé bú mẹ ngay trong giờ đầu sau khi sinh tăng gấp đôi nếu bé được tiếp xúc ‘da kề da’ ngay thay vì bị quấn chặt trong tã.

Các bà mẹ thực hành chăm sóc da kề da ngay từ đầu thường tiếp tục cho con bú hoàn toàn nhiều hơn khi về nhà. Sự gia tăng hoóc môn oxytocin và prolactin của mẹ trong những giờ đầu sau sinh giúp tăng sản xuất sữa về lâu dài. Mẹ gặp khó khăn trong cho con bú thường có được sự cải thiện gần như tức khắc nhờ thực hành tiếp xúc da kề tối thiểu 60 phút mỗi lần, 1-2 lần mỗi ngày.

Một nghiên cứu tiến hành trên 1250 trẻ sơ sinh tại Ba Lan trong vòng 3 năm cho thấy, tiếp xúc da kề da làm tăng thời gian bé bú mẹ hoàn toàn lên 0,39 tháng và thời gian bú mẹ nói chung lên 1,43 tháng. Trẻ được giữ bên mẹ trong ít nhất 20 phút sẽ bú mẹ hoàn toàn lâu hơn 1,35 tháng và cai sữa muộn hơn 2,1 tháng so với những bé không được tiếp xúc ‘da kề da’ ngay sau khi sinh.

 

Tầm quan trọng của tiếp xúc da kề da tại các thời điểm khác nhau

0-90 phút sau khi sinh Quan trọng cho sự phát triển não bộ của trẻ.
0-6 giờ sau khi sinh Giúp ổn định nhịp thở và nhịp tim trong giai đoạn phục hồi.
6-24 giờ sau khi sinh Giúp bé hình thành lịch bú mẹ và chu kỳ ngủ ổn định
12h – 8 tuần sau sinh Củng cố sự gắn bó mẹ con.

 

Lợi ích cho mẹ

Khi nằm trên ngực trần của mẹ, bé ở rất gần với nguồn thực phẩm quý giá – sữa mẹ. Bé có thể nhìn thấy và cảm nhận núm vú/quầng vú, điều này có sức hấp dẫn lớn, khuyến khích bé bắt đầu bú mẹ. Hơn nữa, bế con theo kiểu này cũng kích thích cơ thể mẹ giải phóng oxytocin. Được mệnh danh là ‘hoóc môn tình yêu’, oxytocin giúp mẹ cảm thấy thư giãn, bớt lo lắng và gắn kết với con nhiều hơn. Hoóc môn này gia tăng trong thời gian tiếp xúc da kề da và tăng vọt mỗi khi bé dùng tay chà vào bầu vú mẹ.

Đã có nhiều nghiên cứu tiến hành so sánh hành vi của nhóm bà mẹ được tiếp xúc da kề da trong thời gian ngắn (có thể chỉ ở mức 15 phút) với bé mới sinh và nhóm bà mẹ chỉ được thấy con trong chốc lát trước khi bị cách ly (các bé sơ sinh được giữ ở phòng bên cạnh và được đưa sang bú mẹ 4 giờ một lần). Kết quả cho thấy, sau khi xuất viện, các bà mẹ nhóm 1 tự tin và thành thục trong chăm sóc con hơn các bà mẹ ở nhóm 2. Kết quả này còn vượt qua giai đoạn sơ sinh. Tại thời điểm 3 tháng, các bà mẹ nhóm 1 hôn con nhiều hơn và dành nhiều thời gian ngắm nghía khuôn mặt của bé hơn. Lúc 1 tuổi họ bế ẵm, vuốt ve con nhiều hơn, thường xuyên đưa con đi khám định kỳ và cho con bú lâu hơn. Một nghiên cứu cho thấy thời gian cho con bú tăng gấp đôi chỉ nhờ 15 phút mẹ con được tiếp xúc ‘da kề da’ sớm.

Mẹ và con càng tiếp xúc ‘da kề da’ và bé càng bú nhiều thì oxytocin càng tăng tiết nhiều. Hoóc môn này dẫn tới một loạt biến đổi tích cực cho mẹ: rút ngắn thời gian phục hồi; giảm huyết áp; tăng khả năng chịu đau; mẹ cảm thấy hạnh phúc hơn, ít rơi vào trầm cảm; sữa về nhiều; tử cung co thắt làm giảm nguy cơ xuất huyết sau sinh; mẹ nhanh chóng lấy lại dáng hình thon thả trước khi mang bầu.

Bệnh sởi – Phòng và tránh như nào ?

Tại Việt Nam, năm 2014 đã xảy ra dịch sởi trên toàn quốc với hơn 15.000 trường hợp mắc bệnh và 147 trường hợp tử vong; tại Hà Nội có hơn 1.700 trường hợp mắc và 14 trường hợp tử vong. Còn tại TP Hồ Chí Minh cũng đã ghi nhận tới 978 bệnh nhân Sởi, trong đó tới 95% người bệnh chưa từng được tiêm phòng trước đó.

Bên cạnh đó, theo Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế) Trần Đắc Phu, trong khi tỷ lệ miễn dịch trong cộng đồng thấp do số người chưa tiêm vaccine vẫn còn cao. Bên cạnh đó, sự gia tăng giao lưu, du lịch giữa các tỉnh, TP thường xuyên biến động dân cư như TP Hồ Chí Minh, Hà Nội, Bình Dương, Đồng Nai, Quảng Ninh, Nghệ An, Thanh Hóa… sẽ khiến cho nguy cơ bùng phát dịch lớn, dịch bệnh khó kiểm soát. Dịch Sởi thường có chu kỳ 4 – 5 năm/lần, dịch sởi gần đây nhất xảy ra năm 2014, cho đến năm 2019, dịch sởi đang có xu hướng bùng phát trở lại.

Theo đánh giá của các chuyên gia y tế, điều kiện thời tiết giao mùa ẩm ướt, thay đổi thất thường là môi trường thuận lợi để virus sinh sôi, số ca mắc Sởi sẽ tiếp tục gia tăng trong 3 tháng đầu năm 2019. Nguy cơ bùng phát dịch là rất lớn, nếu người dân chủ quan, không chú ý phòng bệnh cũng như không đưa trẻ đi tiêm vaccine đầy đủ, đúng lịch.

Biểu hiện của bệnh sởi:

Giai đoạn ủ bệnh

Thời kỳ ủ bệnh thường kéo dài từ 10 đến 12 ngày là thời gian từ khi trẻ bị nhiễm virus gây bệnh đến khi xuất hiện những dấu hiệu đầu tiên của giai đoạn tiền triệu. Trong giai đoạn này trẻ không biểu hiện triệu chứng gì của bệnh.

Giai đoạn tiền triệu

Giai đoạn tiền triệu thường kéo dài 5 đến 15 ngày được đặc trưng bởi sốt mức độ nhẹ đến vừa, ho khan, chảy mũi nước, viêm kết mạc mắt. Những triệu chứng này hầu như luôn luôn xảy ra trước khi nội ban xuất hiện.

Giai đoạn phát ban

Đây là giai đoạn điển hình nhất của bệnh với triệu chứng phát ban tuần tự trên da. Ban thường xuất hiện đầu tiên ở vùng chân tóc phía sau tai, sau đó xuất hiện ở mặt và lan dần xuống phía dưới trong vòng 24 đến 48 giờ. Ban sởi là những ban dạng dát-sẩn hơi nổi lên trên bề mặt da, sờ mịn như nhung và không đau, không hoặc ít ngứa, không sinh mủ. Sau đó ban cũng nhạt dần và mất đi đúng theo tuần tự nó đã xuất hiện, nghĩa là cũng từ trên xuống dưới. Sau khi ban mất đi, trên da còn lại những dấu màu sậm lốm đốm như vằn da báo

Bị bệnh sởi có nguy hiểm không?

Sởi là căn bệnh lành tính, tuy dễ lây lan nhưng có thể tự khỏi. Tuy nhiên, bệnh có thể gây ra các nhiều biến chứng nguy hiểm như viêm tai giữa, viêm phổi, tiêu chảy, khô loét giác mạc mắt, viêm phế quản, viêm não… có thể dẫn đến tử vong, đặc biệt là ở trẻ nhỏ do hệ miễn dịch còn non yếu, những trẻ cơ địa suy dinh dưỡng hoặc có bệnh nền như bệnh tim bẩm sinh, bệnh phổi mạn tính hay những bệnh suy giảm hệ miễn dịch.

Trên phụ nữ có thai, theo những nghiên cứu quốc tế, Virus này dường như không gây quái thai (Siegel, 1973). Tuy nhiên, nhiễm sởi khi có thai làm tăng nguy cơ sảy thai, sinh non và đẻ trẻ sơ sinh nhẹ cân (American Academy of Pediatrics, 2006; Siegel, 1966). Nếu một người phụ nữ bị sởi ngay sau sinh, có nguy cơ lây truyền bệnh cho trẻ sơ sinh, đặc biệt ở trẻ sơ sinh non tháng.

Tiêm vaccine là cách phòng bệnh tốt nhất!

Theo ông Trần Đắc Phu, để phòng chống bệnh Sởi, Bộ Y tế đã tổ chức 2 chiến dịch tiêm vaccine Sởi – rubella tại 88 huyện của 19 tỉnh có nguy cơ cao. Đồng thời tiếp tục triển khai chiến dịch tiêm bổ sung vaccine Sởi – rubella cho trẻ 1 – 5 tuổi cho khoảng 4,2 triệu trẻ tại 418 huyện của 57 tỉnh, TP từ cuối năm 2018 đến nay.

Tiêm Vắc xin sởi không được chỉ định trong thời kỳ mang thai. Tuy nhiên, những phụ nữ nhạy cảm có thể được tiêm phòng Vắc xin ngay sau khi sinh và việc cho con bú không phải là chống chỉ định của tiêm Vắc xin (Ohji, 2009)

Khi mắc Sởi, người bệnh cần làm gì?

TS Đỗ Duy Cường – Trưởng khoa Truyền nhiễm, Bệnh viện Bạch Mai lưu ý, khi gặp các dấu hiệu của bệnh Sởi (sốt, ho, chảy nước mũi, phát ban), người dân cần đến các cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám, tư vấn điều trị kịp thời. “Không nên đưa người bệnh điều trị vượt tuyến khi không cần thiết nhằm tránh quá tải. Thêm vào đó, môi trường bệnh viện dễ gây lây nhiễm chéo, khi người bệnh tới điều trị có thể mắc thêm các bệnh phối hợp, khiến bệnh từ nhẹ thành nặng, rồi vướng phải các nguy cơ về sức khỏe không đáng có”

Nếu trong gia đình đã có người mắc bệnh, nên thực hiện cách ly, hạn chế tiếp xúc với người mắc hoặc người nghi mắc bệnh. Khi phải tiếp xúc với người bệnh phải đeo khẩu trang y tế và các trang bị phòng hộ cá nhân. Đồng thời thường xuyên vệ sinh đường mũi, họng, mắt hàng ngày. Đặc biệt, không cho trẻ em dùng chung vật dụng cá nhân (khăn mặt, bàn chải, kính, cốc, chén, bát, đũa…), đồ chơi hoặc đồ vật dễ bị ô nhiễm chất tiết mũi họng. Lau sàn nhà, nắm đấm cửa, mặt bàn, ghế, khu vệ sinh chung hoặc bề mặt của đồ vật nghi ngờ bị ô nhiễm dịch tiết mũi họng của bệnh nhân bằng xà phòng hoặc các chất tẩy rửa thông thường từ 1 – 2 lần/ngày.

.

Lý Do Thực Sự Vì Sao Sau Sinh Phải Ở Cữ Đủ 3 Tháng 10 Ngày

Xã hội ngày càng phát triển, tuy nhiên, các chuyên gia không hề phủ nhận những lợi ích và tầm quan trọng của việc kiêng cữ sau sinh. Không chỉ vậy, họ còn khẳng định rằng việc kiêng cữ sau sinh là đặc biệt quan trọng và cần thiết.

Chỉ cần các mẹ kiêng khem đúng cách, không quá “ép mình” thực hiện những quy tắc quá nghiêm ngặt và chưa được xác thực là đúng đắn như kiêng tắm gội 1 tháng, chỉ được ăn cơm thịt kho nghệ canh rau ngót, bắt buộc nằm than,… thì việc ở cữ 3 tháng 10 ngày sẽ đem lại những điều vô cùng tuyệt vời.

Bảo vệ sự an toàn cho bé mới sinh

Nhiều người cho rằng kiêng cữ sau sinh chỉ có duy nhất một công dụng là giúp cho người mẹ mau phục hồi sức khỏe. Tuy nhiên, việc kiêng cữ này còn ảnh hưởng rất nhiều đến đứa trẻ mới sinh. Trong 3 tháng 10 ngày sau sinh, các cụ thường khuyên bà đẻ không nên ra ngoài, chỉ ở trong nhà kín, đừng vội trách ông bà cổ hủ vì tất cả đều có lý do cả.

Trong khoảng thời gian này, sức khỏe của cả mẹ và bé đều rất yếu ớt, đặc biệt là bé mới sinh hệ miễn dịch chưa được mạnh mẽ đủ để kháng cự lại tất cả những loại virus gây bệnh.

Các mẹ tốt nhất không nên đưa em bé ra ngoài thường xuyên, đặc biệt tuyệt đối tránh xa những nơi đông đúc để có thể đảm bảo sức khỏe cho con, lại tránh được bệnh tật và những nguy cơ rủi ro cho bản thân mình.

Giúp phòng ngừa hậu sản

Người ta thường nói phụ nữ sau sinh yếu ớt như những con cua lột vì vừa mới phải trải qua một cuộc hành trình “thay máu”. Và chính xác là như thế, vượt cạn là lúc cơ thể người phụ nữ phải chịu đựng rất nhiều cơn đau đến từ mọi phía. Đó chính là lý do khiến cho cơ thể chị em trở nên vô cùng yếu ớt và sức khỏe suy giảm nghiêm trọng sau khi sinh.

Nếu không ở cữ sau sinh, chị em dễ phải đối diện với nguy cơ mắc các căn bệnh hậu sản sau này. Không chỉ vậy, còn bị suy giảm sức khỏe nghiêm trọng, dễ đau yếu, bệnh tật, buốt người mỗi khi trái gió trở trời.

Nhiều người xem quan niệm ở cữ 3 tháng 10 ngày sau sinh là cổ hủ hoàn toàn không chính xác vì ở cữ chính là khoảng thời gian để chị em phục hồi những tổn thương của cơ thể. Mẹ sau sinh nên hạn chế vận động nặng, có thể tắm, vệ sinh cá nhân sạch sẽ sau khoảng 3 – 5 ngày nhưng hạn chế đụng chạm nước nhiều, đặc biệt là nước lạnh. Đặc biệt chú ý đến vấn đề ăn uống bởi nó vô cùng quan trọng, chị em không nên kiêng khem quá mức, chỉ cần nhớ ăn chín uống sôi, hạn chế đồ chua, đồ lạnh, đồ tanh là được. Những thực phẩm còn lại có thể thoải mái sử dụng để đủ dưỡng chất nuôi cơ thể cũng như gọi sữa dồi dào cho con bú.

Chăm sóc mẹ sau sinh cần chú ý điều sau:

Giờ đầu tiên sau sinh, các bà mẹ được theo dõi các dấu hiệu sau khi sinh. Nguyên tắc sau sinh là các mẹ không được nằm gối cao trong vòng 8 giờ đầu để máu có thể tuần hoàn đến não, nằm nghỉ ngơi hoàn toàn trong 6-8 giờ đầu (vì sau khi vượt cạn cơ thể mất sức lực cũng như lượng máu lớn nên nếu nằm gối quá cao máu sẽ không lưu thông lên não).

Trường hợp sản phụ có dùng biện pháp đẻ không đau trong lúc sinh có thể đứng dậy đi lại sau 1 ngày; những sản phụ không gây tê ngoài màng cứng thì có thể vận động sớm hơn, khoảng 6 giờ sau đó.

Sang ngày hôm sau, sản phụ cần được tắm toàn thân ngay bằng nước ấm sạch, nên sử dụng vòi hoa sen và thời gian tắm nhanh, không quá 20 phút, để giúp cơ thể vệ sinh tốt, tạo thông thoáng cho các lỗ chân lông, tránh nhiễm trùng do bụi bẩn và mồ hôi tiết ra lúc chuyển dạ.

Sau khi sinh, sản phụ sẽ có hiện tượng sản dịch ra mỗi ngày và sẽ giảm dần vào các ngày sau đó. Ngày đầu tiên, sản dịch ra nhiều, mẹ cần thay băng vệ sinh thường xuyên, không để quá 6 giờ vì có thể làm vi trùng vùng âm đạo phát triển gây nhiễm trùng.

Trong thời gian nằm viện, sản phụ sẽ được các nữ hộ sinh chăm sóc rửa vệ sinh âm hộ sáng và chiều. Khi về ở nhà các mẹ nhớ phải vệ sinh vùng kín hàng ngày như ở trong viện.

Sau khi đẻ thì đồ ăn cần kiêng cữ gì?

Chúng ta không nên kiêng khem quá sẽ ảnh hưởng đến chất lượng sữa cho con bú. Bà mẹ được ăn cơm sau 2-4 giờ sinh thường, các món cần được nấu chín và ăn nóng. Sản phụ nên ăn thành nhiều bữa nhỏ trong ngày, bữa ăn nên đủ cả 3 nhóm chất cơ bản.

Sau mỗi bữa ăn nên tráng miệng bằng trái cây có tính lành như: Đu đủ, chuối, thanh long, vú sữa… Các mẹ tuyệt đối tránh các đồ ăn lạnh, đồ chưa chín kỹ…Trường hợp mẹ ít sữa hay không có sữa, ngoài chế độ ăn hợp lý thì cần phải ngủ đủ giấc, trung bình 8-9 giờ/ngày, chính trong giấc ngủ sẽ giúp bài tiết sữa nhiều hơn.

Theo Gia đình mới
Ảnh: Khoa Sản Nhi – Viện Y học biển Việt Nam

Sữa mẹ có mất chất theo thời gian ?

Vô tình biết thông tin là ở bên Mỹ 1 hũ sữa mẹ như hình bán 13-15$. Vì thế mom nào muốn nuôi con bằng sữa mẹ, sữa người thì phải trả khoảng 2000$- 4000$ / tháng cho việc mua sữa.
Vậy nên mới thấy nước mình toàn thích bỏ vàng lấy thau các mẹ nhỉ.

Sữa mẹ không có chất, sữa loãng và sẽ mất chất theo thời gian là những lầm tưởng phổ biến mà nhiều mẹ mắc phải. Hãy cùng Bệnh viện Nhi Đồng Thành Phố tìm hiểu về vấn đề này nhé:

THỜI GIAN CÓ LÀM SỮA MẸ MẤT CHẤT?
🔹 Sữa mẹ có thể thay đổi thành phần khá linh động thuỳ theo chế độ ăn của mẹ, hơn nữa lại có thể thay đổi theo thời gian để phù hợp với nhu cầu và từng giai đoạn phát triển khác nhau của trẻ.
🔹 Nghiên cứu phân tích sự thay đổi thành phần sữa mẹ theo thời gian trong 2 năm đầu đời của trẻ cho thấy rằng: Sữa mẹ theo thời gian hoàn toàn không mất đi dưỡng chất mà ngược lại. Trong năm thứ 2 cho con bú, các loại chất dinh dưỡng vĩ mô và các hợp chất sinh học quan trọng trong sữa mẹ (protein, lactoferrin, IgA, lysozyme,…) lại có nhiều hơn so với sữa mẹ trong năm đầu cho con bú.

TRONG NHỮNG NĂM SAU, SỮA MẸ CHỈ CÓ MÁU VÀ KHÔNG CÓ CHẤT DINH DƯỠNG? –> Sữa được tiết ra từ các tuyến vú trong bầu ngực mẹ và không liên quan đến các mạch máu, nên sữa vẫn là sữa, không trở thành máu được.

NÊN CHO BÉ BÚ MẸ BAO LÂU? –> Các tổ chức y khoa trên thế giới ghi nhận và khuyến cáo, khuyến khích mẹ cho con bú hoàn toàn, tối thiểu trong 6 tháng đầu tiên, và có thể kéo dài đến 2 tuổi hoặc sau 2 tuổi.

ĐẾN BAO GIỜ NÊN NGƯNG CHO BÉ BÚ MẸ? –> Đến khi nào mẹ hoặc con muốn ngưng bú thì thôi.

LIỆU CHỈ BÚ MẸ HOÀN TOÀN LIỆU BÉ CÓ CUNG CẤP ĐẦY ĐỦ DƯỠNG CHẤT CHO CON? –> Sữa mẹ theo năm tháng vẫn có dinh dưỡng phù hợp cho bé theo từng giai đoạn. Sau 6 tháng đầu đời, dinh dưỡng từ sữa mẹ sẽ không thể đảm bảo được hoàn toàn yêu cầu dinh dưỡng để trẻ tăng trưởng, do đó trẻ nên được bắt đầu ăn dặm.

Hãy chia sẻ những thắc mắc và lo lắng của mẹ, Bệnh Viện Nhi Đồng Thành Phố chắc chắn sẽ luôn là người bạn đồng hành cùng mẹ trên hành trình cùng con khôn lớn. Chúc mẹ và bé luôn khoẻ mạnh nhé !



Nguồn tham khảo:
1. Policy statement; Breastfeeding and the use of human milk; American Academy of Pediatrics; Pediatrics;129(3): e827; 2012.
2. Eat for Health – Infant feeding guidelines; National health and Medical research Council; Department of health and aging; Australian Government, 2012.
3. Breast Feeding guidelines and Publications; World Health Organisation Website.
4. Extended breast – feeding: What you need to know; Mayo Clinic; America; April 17th, 2015.
5. Perrin M, Fogleman A, Allen J; A Longitudinal Study of Human Milk Composition Beyond One Year Postpartum; The FASEB Journal; 29(1); Supplement 582.6; April 2015.
6. Martin C.R, Ling P.R, Blackburn G.L; Review of Infant Feeding: Key Features of Breast Milk and Infant Formula; Nutrients; 8, 279; doi:10.3390/nu8050279; 2016.

Dr. Nick Nguyễn Cát – Bv Nhi đồng thành phố

Bệnh Rubella và thai kỳ ? Các mẹ bầu nên chú ý

Bệnh Rubella và thai kỳ

Bệnh Rubella là gì?

Rubella tên gọi khác là bệnh Sởi Đức, đây là một bệnh truyền nhiễm do virut Rubella gây ra, lây truyền qua đường hô hấp. Thời điểm lây lan bệnh cao nhất là vào cuối mùa đông và mùa xuân. Đây là một bệnh sốt phát ban lành tính, thường không gây nên những biến chứng nguy hiểm với những phụ nữ không mang thai. Tuy nhiên, với phụ nữ có thai, việc nhiễm Rubella trong ba tháng đầu thai kỳ sẽ làm tăng nguy cơ chết thai, sảy thai và những dị tật bẩm sinh nghiêm trọng cho thai nhi. Vì thế, việc tìm hiểu về căn bệnh này là rất cần thiết với tất cả những phụ nữ đang trong độ tuổi sinh đẻ, đặc biệt là những gia đình đang lên kế hoạch để sinh em bé trong thời gian sắp tới. Các bạn hãy cùng các Bác Sĩ khoa Sản- Nhi Viện Y Học Biển Việt Nam tìm hiểu về những thông tin cần biết về căn bệnh này nhé !!!

Những biểu hiện thường gặp của bệnh Rubella?

Biểu hiện nhiễm bệnh của mẹ thường là nhẹ với những triệu chứng như sốt và xuất hiện những nốt phỏng nước ban đầu ở mặt và sau đó lan rộng ra toàn cơ thể và tay, chân. Các triệu chứng hiếm gặp khác có thể là đau hoặc viêm khớp, nổi hạch ở vùng đầu và cổ, viêm kết mạc. Thời kỳ ủ bệnh, không triệu chứng trung bình từ 12 đến 23 ngày. Có tới một nửa số trường hợp nhiễm Rubella trong  giai đoạn ủ bệnh , dù ở mẹ chưa có triệu chứng gì nhưng vẫn có thể gây nhiễm trùng thai nhi nghiêm trọng (McLean, 2013, Zimmerman, 2012).

Virut Rubella có thể gây nguy hiểm gì cho thai nhi?

Rubella là một trong những loại virut nguy hiểm nhất, gây nhiều di chứng nhiễm trùng bào thai nặng nề nhất trong số các bệnh truyền nhiễm thông thường (Adams Waldorf, 2013).

Trong số phụ nữ mang thai bị nhiễm Rubella và phát ban trong 12 tuần đầu tiên của thai kỳ, có tới 90% trường hợp thai nhi bị nhiễm Rubella bẩm sinh (Miller, 1982, Zimmerman, 2012).  Ở tuổi thai từ 13 đến 14 tuần, tỉ lệ này là 54%. Vào 3 tháng giữa thai kỳ, tỷ lệ này là 25%.  Rất hiếm gặp dị tật thai nhi ở những trường hợp mẹ nhiễm bệnh ở tuổi thai trên 20 tuần (Miller, 1982).

Vì vậy, khi phát hiện mình có các triệu chứng của bệnh, các bà bầu cần đến ngay các cơ sở y tế chuyên ngành Sản- Phụ khoa để được khám, tư vấn và theo dõi diễn biến của bệnh và sức khỏe của thai nhi tránh những di chứng cho mẹ và thai.

Vậy Rubella bẩm sinh là gì?

Hội chứng rubella bẩm sinh là tập hợp những tổn thương ở thai nhi gây nên do nhiễm virut Rubella trong bụng mẹ, bao gồm một hoặc nhiều biểu hiện như:

  • Các khuyết tật về mắt: đục thủy tinh thể và tăng nhãn áp bẩm sinh, bệnh võng mạc sắc tố…
  • Các khuyết tật tim bẩm sinh, còn ống động mạch…
  • Điếc bẩm sinh – là một khiếm khuyết phổ biến nhất.
  • Các dị tật ở hệ thống thần kinh trung ương như: chậm phát triển trị tuệ, chậm phát triển tâm thần, và bệnh viêm não- màng não mãn tính.
  • Thiếu ngón, chi bẩm sinh….
  • Bệnh gan và vàng da bẩm sinh….
  • Bệnh xương khớp bẩm sinh

Bên cạnh đó, trẻ được sinh ra với bệnh Rubella bẩm sinh có thể phát tán Virut  trong nhiều tháng sau sinh. Vì vậy, có thể gây nguy hiểm cho trẻ sơ sinh khác và những người lớn nhạy cảm khi tiếp xúc.

Phải làm gì để điều trị và phòng ngừa Rubella?

Với những bà mẹ đang nhiễm virut Rubella, vẫn chưa có loại thuốc nào có thể điều trị đặc hiệu được Virut. Vì thế, việc điều trị khi mắc bệnh chủ yếu là giảm nhẹ triệu chứng và theo dõi sản phụ và thai nhi để có hướng xử trí kịp thời.

Do đó, để phòng ngừa ảnh hưởng xấu của virut Rubella cho thai kỳ, tiêm  Vắc- xin phòng Rubella vẫn là phương pháp hiệu quả nhất.

Vắc- xin Rubella là gì? Các chị em nên tiêm Vắc- xin vào thời điểm nào?

Vắc- xin Rubella là một chế phẩm có chứa Virut Rubella sống đã được làm yếu đi, được đưa vào cơ thể nhằm tạo miễn dịch đặc hiệu của cơ thể với loại Virut này.

Vì đây là một loại Vắc-xin sống- giảm độc lực nên các chị em cần lên kế hoạch tiêm Vắc- xin sớm nhất có thể. Thời điểm tiêm phòng Vắc- xin Rubella tốt nhất là cách thời điểm mà chị em muốn mang thai càng xa càng tốt, tối thiểu là 1 tháng.

Tuy vậy,  không có bằng chứng cho thấy Vắc-xin gây ra các dị tật ở  thai nhi nếu bà mẹ vô tình có thai trong khoảng thời gian tiêm Vắc xin (Badilla, 2007, McLean, 2013). Và tiêm vắc xin Rubella không phải là lý do bắt buộc phải chấm dứt thai kỳ.

Những bà mẹ vô tình có thai vào khoảng thời gian tiêm Vắc- xin thì vẫn có thể tiếp tục theo dõi thai kỳ ở những cơ sở khám và quản lý thai đáng tin cậy.

Mặc dù sau khi nhiễm bệnh hoặc được tiêm Vắc xin, cơ thể mẹ sẽ có khả năng miễn dịch với Virut này, nhưng bà mẹ vẫn có nguy cơ nhiễm bệnh trở lại nếu bị tiếp xúc với lượng Virut quá lớn hoặc trong đợt bùng phát của bệnh. Vì vậy, kể cả khi đã được tiêm phòng trước đó, bà bầu vẫn cần thật thận trọng, tránh tiếp xúc với nguồn lây bệnh đặc biệt là vào mùa bùng phát của dịch.

Qua những thông tin nêu trên, chúng tôi hy vọng các chị em sẽ có được những hiểu biết cần thiết để chuẩn bị cho hành trình mang thai của mình. Chúc các mẹ một năm mới an khang, thịnh vượng và dồi dào sức khỏe!!!

Bs. Nguyễn Công Điệp